- Drewno dębowe czy sosnowe – w Polsce jest wybór
- Na co zwrócić uwagę wybierając meble drewniane do różnych pomieszczeń
- Jak dopasować drewno do aranżacji na przykładzie stylu scandi i japandi?
- Sposób wykończenia tak samo ważny jak odporność drewna na uszkodzenia
- Meble drewniane do mieszkań z rynku wtórnego
- Gatunki drewna do mebli
- Czy drewno miękkie to problem?
- Meble z drewna – synonim trwałości
- Ekologiczne aspekty wyboru drewna
Drewno dębowe czy sosnowe – w Polsce jest wybór
Niedawno kolejny raz odwiedziła nas znajoma z Beneluxu i jak zawsze z zachwytem rozwodziła się nad tym jak wyjątkowy jest dla niej widok tak wielu drzew wokół. I to nie tylko podczas wycieczki w okolice Wdzydz, ale w Gdańsku, w Lasach Oliwskich, czy w Trójmiejskich parkach i skwerach. Ten zachwyt może nieco zaskakiwać i dziwić nas, szczęściarzy, którzy buki, świerki, topole i lipy mijamy codziennie niemal na każdym kroku.
Ale prawda jest taka, że Polska jest jednym z krajów o najwyższym wskaźniku powierzchni lasów przypadającej na jednego mieszkańca w Europie (w 2022r. było to 0,244ha / 1 mieszkańca, czyli prawie 2500m2*). Dla porównania, w krajach takich jak Holandia czy Wielka Brytania na jednego mieszkańca przypada zaledwie 0,02–0,05 ha lasu (czyli około 200-500m2). Dlatego warto korzystać z tego co mamy i wybierać do mieszkania meble z litego drewna. Najczęściej używanymi do tworzenia mebli gatunkami drewna są: dąb, sosna, buk, buk parzony, olcha, jesion, a rzadziej brzoza, klon jawor, akacja (robinia), wiąz, grab, świerk, modrzew i daglezja. Oraz gatunki egzotyczne.
W Polsce statystycznie najczęściej napotykamy sosny i dęby. Na pewno właśnie dlatego także surowiec pozyskiwany z tych drzew, czyli drewno dębowe i drewno sosnowe jest nam dobrze znane, cenione i głęboko zakorzeniony w naszej tradycji użytkowej i estetycznej. Oczywiste jest więc, że zastanawiamy się które jest bardziej wytrzymałe, piękniejsze i najlepiej znajdzie zastosowanie w danej sytuacji.
Na co zwrócić uwagę wybierając meble drewniane do różnych pomieszczeń
Drewniane meble i wyposażenie nadają się do każdego wnętrza. Wspaniałe jest w nich między innymi to, że łatwo je naprawić. Choć w wielu artykułach na temat wyboru drewna eksponuje się zwłaszcza kwestię twardości to my polecamy zacząć od innej strony i w pierwszej kolejności dokonywać wyboru w zależności od miejsca i intensywności użytkowania.
Jakie drewno jest najlepsze do kuchni?
Jednymi z najczęściej używanych w domu są meble kuchenne. I prawda jest taka, że mniej istotny jest tu gatunek drewna, a bardziej to, by były one po prostu jak najbardziej drewniane i miały przynajmniej fronty z drewna litego lub fornirowane. Bo w przeciwieństwie do innych materiałów, zwłaszcza kupowanych w dużych sieciach meblowych, meble naprawdę drewniane łatwo odświeżyć, zmodyfikować, czy naprawić w pracowni stolarskiej.
Praktycznym rozwiązaniem jest pozostawienie drewnianej kuchni w naturalnym wybarwieniu. Można ją jednak także pomalować, zmodyfikować odcień drewna za pomocą transparentnej bejcy lub częściowo wyeksponować naturalny wygląd drewna, a częściowo wykończyć farbą.
Każde drewniane meble są lepszym wyborem niż wykonane z płyty, bo w razie konieczności naprawy w przyszłości pozwolą zarówno na lekkie odświeżenie dodatkową warstwą farby, jak i na solidniejsze zeszlifowanie i uzupełnienie ewentualnych ubytków.
Blaty w kuchni z twardego drewna
Przy wyborze drewna na szafki kuchenne możemy się kierować własnym gustem i decydować się na zazwyczaj tańsze miękkie gatunki lub droższe twarde. Jednak gdy wybieramy drewno na blaty kuchenne narażone na uderzenia, obicia, zarysowania lepiej wybierać gatunki twarde jak dębinę lub jesion.
Jakie drewniane meble wybrać do pokoju dziecka i do sypialni?
Meble drewniane nadają się do każdego pomieszczenia.
Ich naturalność to zawsze doskonały wybór do pokoju dziecka. Dlatego drewniane mebelki wykańczane ekologicznymi farbami lub olejami i woskami to od kołyski najlepsze rozwiązanie, by dziecko rosło zdrowo. Tu należy w pierwszej kolejności postawić na bezpieczeństwo. Ale też na urodę. Subtelne ciepłe i jasne drewno brzozowe, sosnowe, bukowe czy olchowe (kosz Mojżesza-kołyska „Lula” na zdjęciu) w dziecięcym pokoju sprawdzi się bardzo dobrze.
Także sypialni , której wnętrze z zasady powinno być oazą spokoju, drewniane wyposażenie zapewni przytulność i naturalność. Drewniane łóżko, boazeria czy choćby szafki nocne z naturalnego surowca to dobry wybór. Tu również nie jest konieczny twardy surowiec. Wystarczy sosna, olcha, czereśnia czy brzoza. Znowu można więc spokojnie kierować się urodą materiału. Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, by w sypialni stanęło łóżko z ciemnego, klimatycznego orzecha czy jaśniutka, jesionowa komoda. Jednak twardsze drewno to zwykle również wyższa cena.
Drewno odporne na wodę
Wyposażenie wykonane z odpornego na parę wodną dębu doskonale sprawdzą się w łazience. Tu jednak zalecamy blat z kamienia lub innych materiałów całkowicie odpornych na wodę. Gatunkiem znanym z wyjątkowej odporności na wodę, choć mniej zrównoważonym niż gatunki krajowe jest teak. Piękne i solidne łazienkowe meble z drewna teaku przetrwają lata tak samo jak odpowiednio konserwowane jachty i łodzie drewniane. Dodatek drewnianych elementów nawet najbardziej sterylnej łazience doda klimatu właściwego przytulnym salonom kąpielowym.
Jak dopasować drewno do aranżacji na przykładzie stylu scandi i japandi?
Podejmując decyzję o wyborze drewna na meble warto jest zastanowić się też nad tym jak wpasuje się ono w zakładaną stylistykę wnętrz i w ogólny styl domu. Na przykład dla uzyskania efektu stylu skandynawskiego, który charakteryzuje się jasnością, prostotą i przytulnością (hygge) lepiej oprzeć się o gatunki drewna o jasnym kolorze i subtelnym usłojeniu. Najlepiej więc, by były to:
- sosna – bardzo popularna w Skandynawii, jasna, lekka, nadająca przestrzeni naturalność i ciepło.
- brzoza – ma delikatną strukturę i jasny, kremowy kolor, świetnie pasujący do minimalistycznych przestrzeni.
- jesion – jasny, o wyraźnych słojach, dodaje wizualnego rytmu przy zachowaniu lekkości stylu.
- dąb (jasny lub bielony) – solidny, o ciepłej barwie, często stosowany w wersji olejowanej lub bielonej.
Dla porównania styl japandi, który łączy minimalizm japoński z funkcjonalnością skandynawską, ale w bardziej stonowanej, spokojnej palecie lepiej zbudują cieplejsze lub przygaszone odcienie drewna, często ciemniejsze niż w stylu scandi. W stylistyce należy wybierać pośród poniższych gatunków:
- dąb – zarówno w wersji naturalnej, jak i przyciemnianej – jest uniwersalny i często spotykany w japandi.
- orzech – ciemniejszy, elegancki, dodaje głębi i kontrastu.
- jesion (przygaszony lub barwiony) – nadal lekki, ale łatwy do przyciemnienia i dopasowania do spokojnej estetyki.
- olcha – subtelna, ciepła, spokojna i naturalna, dobrze współgra z filozofią japandi.
Warto więc zauważyć, że indywidualny styl bywa często ważniejszy niż brak sęków , spękań czy twardość drewna.
Sposób wykończenia tak samo ważny jak odporność drewna na uszkodzenia
Dobry gust i fantazja użytkownika, a także umiejętności doświadczonych rzemieślników pozwalają wydobyć to co najlepsze w litym drewnie. Dlatego miękkie drewno to często doskonały wybór. Tak samo jak sękate czy przepięknie uformowane przez przyrodę. Bo prawda jest taka, że…
Nie ma rzeczy niezniszczalnych. Są tylko takie, które łatwiej naprawić lub odświeżyć.
Warto jest więc zaplanować odpowiednie wykończenie drewna, bo ułatwi to przyszłe reperacje. Zabezpieczenie drewna lakierem o wysokim połysku bywa efektowne i pożądane, szczególnie w stylistyce glamour. Trzeba jednak pamiętać, że ewentualne rysy mniej zauważalne są na satynowej czy wręcz matowej powierzchni. Drewno zabezpieczone matowym lakierem czy olejem, który wniknie w głąb jest ciepłe w dotyku i najlepiej eksponuje urodę tego materiału. Oprócz rozważania twardości i odporności na uszkodzenia dobrze więc również wybrać praktyczny sposób wykończenia powierzchni.
Meble drewniane do mieszkań z rynku wtórnego
Nie zawsze chcemy dopasowywać meble do konkretnej stylistyki. Czym wtedy kierować się przy wyborze drewna? Albo jakie drewno wybrać na kuchnię i zabudowy na wymiar gdy kupiliśmy mieszkanie lub dom z rynku wtórnego i robimy w nim tylko minimalny remont pozostawiając wiele elementów wyposażenia?
Najważniejszy jest umiar. Dlatego w aranżacji najlepiej ograniczyć się do najwyżej dwóch gatunków drewna i starać się kontynuować te, które już występują we wnętrzach. Istniejąca bukowa podłoga od razu wskazuje, że wybierając drewno na meble warto patrzeć również na produkty wykonane z buku lub innych gatunków niesłoistych.
Mimo wszystko wybór drewna na schody, zabudowy i meble to z pewnością niełatwa kwestia gdy uświadomimy sobie, że gatunków meblowego drewna krajowego jest bardzo dużo.
Gatunki drewna do mebli
Drewno do mebli można dzielić według różnych kryteriów: na iglaste i liściaste, słoiste i niesłoiste, drewno egzotyczne i lokalne, pod względem twardości, cech estetycznych i wielu innych parametrów. Wybór drewna na meble może wydawać się trudniejszy jeśli się wie, że rodzimych gatunków wykorzystywanych w meblarstwie jest kilkanaście, w tym: daglezja, jodła, świerk, modrzew, brzoza, grab, buk, topola, wierzba, wiąz, grusza, grochodrzew (robinia), orzech czy lipa.
Przyjrzyjmy się kilku najbardziej znanym gatunkom drewna do produkcji mebli.
Dębowe meble – kiedy warto je warto je wybrać
Dębina jest drewnem cenionym za twardość i odporność na ścieranie i uszkodzenia mechaniczne. Za tym idzie jednak jej cena. Warto zapłacić więcej zwłaszcza za elementy wyposażenia szczególnie narażone na intensywne użytkowanie. Ma jasno brązowy kolor twardzieli i wyraźnie widoczne przyrosty roczne, a co za tym idzie jest drewnem o ładnym rysunku.
Ponieważ drewno dębowe jest nie tylko wyjątkowo twarde, ale też stabilne i wytrzymałe, to często znajduje zastosowanie przy produkcji schodów i blatów. Wykorzystywanie dębiny na podłogi i do tworzenia stolarki wewnętrznej powoduje, że we wnętrzu meble dębowe zwykle jest łatwo dopasować do innych elementów. A powszechnie znana trwałość powoduje, że stół dębowy to zrozumiały symbol stałości i solidności, gdzie wspólna przyszłość i pewne oparcie się na ludziach są ważnymi aspektami spajającymi rodzinę.
Meble wykonane z jesionu
Elastycznym i twardym drewnem, pod wieloma względami podobnym do dębu jest jesion. Wykonane z niego podłogi czy schody przetrwają bez uszczerbku dziesiątki lat. Warto więc raz zapłacić i na lata zapomnieć o temacie. Zwłaszcza gdy zależy nam na tym, by aranżacja była jaśniejsza niż wykonana z dębiny. Ceniony jest szczególnie za atrakcyjny, bardzo dekoracyjny rysunek i świetlisty, jasny, lekko złocisty kolor.
Jesion występuje w różnych selekcjach od niemal białego o drobnym równoległym słoju po bardzo dynamiczny z mieszkanką jasnych i ciemniejszych linii wyraźnego przyrostu rocznego. Proste słoje lub tak zwany „flader” to cechy istotne przy dokonywaniu wyboru drewna na meble. Świadomy wybór spowoduje, że produkty z litego jesionu nadadzą wyjątkowy charakter całej aranżacji.
Bez drewna bukowego nie byłoby słynnego Krzesła nr 14
Również twarde, ale bardziej niż na przykład dębina podatne na działanie wody jest drewno bukowe. Ale nie zawsze jest to wadą. W XIX w. niemiecko-austriacki stolarz, Michael Thonet wykorzystał podatność buczyny na chłonięcie pary wodnej, która przywraca elastyczność i pozwala na gięcie i uzyskiwanie miękkich łuków. Meble wykonane z giętych elementów bukowych zwracają uwagę nie tylko charakterystycznymi kształtami, ale także fizyczną lekkością.
Warto świadomie wybierać między stabilnymi, ciężkimi meblami dębowymi, a lekkimi, wykonanymi z giętej buczyny.
Drewno sosnowe – jasne, miękkie, słoiste
Spośród krajowych gatunków drewna sosna zwyczajowo wciąż wskazywana jest jako najpowszechniejszy materiał do produkcji mebli. Wprawdzie stolarze mieliby tu zapewne inne zdanie, ale powszechność sosny w naszym krajobrazie uzasadnia to przeświadczenie. Meble z tego drewna zachwycają ciepłym odcieniem i delikatnym usłojeniem.
Sosnowe drewno jest podatne na UV. Jeśli do jego wykończenia nie zastosuje się preparatów z filtrem UV to z czasem subtelnie zmienia barwę, nabierając szlachetnego, miodowego tonu, który dodaje mu uroku. Sosna doskonale przyjmuje naturalne wykończenia, takie jak oleje czy woski, które i chronią powierzchnię, i pozwalają zachować bezpośredni kontakt z fakturą drewna.
Meble sosnowe – świat docenia nasze skarby
We Włoszech sosnowe meble i w ogóle wykonane ze znanych nam iglastych gatunków przyciągają uwagę swoim złocistym kolorem i ślicznym rysunkiem.
Na szczęście my, w Polsce także je niezmiennie doceniamy. Szczególnie pożądane okazują się być meble drewniane idealnie wpisujące się tak w stylistyki z zasady opierające się na materiałach naturalnych, w tym drewnie, czyli style etno i farmohouse, ale też te, które z lekkością i fantazją łączą różne klimaty: styl boho i eklektyczny.
Olcha – drewno miękkie, niesłoiste, bardzo wdzięczne w obróbce
Drewno olchowe to stosunkowo lekkie, średnio miękkie drewno o jednorodnej strukturze bez wyraźnych przyrostów rocznych i ciepłej, różowawej barwie, która z czasem może ciemnieć i robi się przyjemnie ceglasta.
Charakteryzuje się dobrą podatnością na obróbkę mechaniczną, co czyni je wdzięcznym materiałem do wykonywania mebli o miękkich liniach i subtelnych detalach. Znana jest także dzięki swojej stabilności wymiarowej i niewielkiej skłonności do paczenia. Jej stonowany wygląd i łatwość barwienia powodują, że jest bardzo przyjemnym surowcem do produkcji mebli.
Drewno czereśniowe – synonim elegancji
Drewno czereśniowe to szlachetny materiał o średniej twardości, ceniony za swoją gładką strukturę, zachwycający rysunek i ciepłą, głęboką, czerwonobrązową barwę, która z wiekiem nabiera głębi. Jest łatwe w obróbce i polerowaniu, doskonale nadaje się na eleganckie meble i elementy dekoracyjne. Charakteryzuje się dobrą stabilnością i odpornością na wypaczanie. Jego wyrazisty kolor i subtelne usłojenie nadają wnętrzom klasyczny, wyrafinowany charakter.
Czy jego miękkość to wada? Zależy co dla kogo jest ważne. Mamy Klientów, którzy chwalą sobie podłogę z drewna czereśniowego. Jest mniej odporna na uderzenia niż twardy dąb, ale idealnie kolorem i urodą rysunku pasuje im do aranżacji domu.
Czy drewno miękkie to problem?
Czasem słyszymy, że najlepsze jest twarde drewno, na przykład buk, dąb czy drewno orzechowe. Ale jak wiadomo każda zasada ma zwykle sporo wyjątków.
I takie uogólnienie to uproszczenie krzywdzące dla drewna olchowego, sosnowego i innych. Do wielu zastosowań drewno miękkie nada się lepiej niż twarde, zwłaszcza, że nowoczesne meble drewniane powstają dzięki technologiom, które pozwalają na więcej niż kiedyś.
Dlatego mimo, że na blaty ogólnie poleca się twarde gatunki drewna to równocześnie wiadomo, że wspaniale prezentują się szczotkowane stoły wykonane z sosny. Ten sposób wykończenia powierzchni całkowicie neutralizuje niepokój związany z potencjalnymi uszkodzeniami powierzchni, zarysowaniami czy obiciem narożników. Oczywiście twardość drewna nie jest dla stołu wadą, ale zazwyczaj cena stołu dębowego jest wyższa niż mebli sosnowych.
Co innego jeśli jesteśmy przekonani do konkretnych cech danego gatunku- koloru, rysunku. Gdy wybieramy nowe meble oprócz twardości drewna interesuje nas przecież również ich wygląd i dopasowanie do przyjętej stylistyki.
Na zdjęciu tej dwukolorowej kuchni widać blat barowy wykonany z miękkiego drewna lipy. Jego powierzchnię zabezpieczyliśmy niemal niewidocznym satynowym lakierem.
Miękkie drewno jest mniej odporne na zarysowania i wgniecenia, ale należy się zastanowić czy w konkretnym przypadku jest to istotny problem. Ten blat, używany non-stop świetnie sprawdza się w tym miejscu od lat, w dodatku idealnie komponuje się z nim dąb podblatowych frontów szafek i również dębowe, ale malowane na biało z zachowaniem rysunku drewna szafki wiszące (kuchnia z kolekcji FOREST).
Więcej zdjęć z tej kuchni znajdziesz TU.
Miękkim drewnem jest też drewno brzozy. Ma piękny, jasny kolor i bardzo delikatny, kojący, niesłoisty rysunek. Nie tylko jego uroda powoduje, że można je zastosować do zbudowania sypialni, ale także jego właściwości radiestezyjne.
Także do aranżacji w klimacie shabby chic z malowanym oraz starzonym drewnem warto szczególnie uwzględniać gatunki miękkie. Sosna, olcha są wdzięcznym materiałem do barwienia, również samodzielnego.
Meble z drewna – synonim trwałości
Warto więc pamiętać, że prawidłowo używane lite drewno jest surowcem niesamowicie trwałym. Przykładem jego wytrzymałości mogą być meble pochodzące z około 1332–1323 r. p.n.e., które można oglądać w Muzeum Egipskim w Kairze. Drewniane krzesło z rzeźbionym oparciem, krzesło dziecięce oraz tron znalezione w grobowcu Tutanchamona w Dolinie Królów świadczą o tym, że dobrze dobrane drewno potrafi przetrwać tysiące lat, zachowując swoją formę i piękno.
A zachowały się drewniane elementy mebli jeszcze starszych, bo pochodzących z neolitu. I trzeba wiedzieć, że to jeszcze nie koniec dowodów na trwałość drewna…
Ekologiczne aspekty wyboru drewna
Trwałość drewna powoduje, że meble z niego wykonane mogą funkcjonować przez długie lata, co przyczynia się do ochrony środowiska. W dzisiejszych czasach, gdy wielką wagę przykłada się do odpowiedzialnej konsumpcji, zakup solidnych, dobrze wykonanych elementów wyposażenia wnętrz i mebli drewnianych to ponadczasowy wybór – decyzja, która estetykę łączy z troską o przyszłość planety. Zrównoważony rozwój staje się zwłaszcza w Europie potrzebą powszechnie zauważaną, dlatego dobrze jest wiedzieć jak wybierać, by z zasobów środowiska skorzystać raz i potem już z niego nie czerpać przez jak najdłuższy czas.
Wybierając jak najbardziej drewniane meble, zapraszasz do swojego domu kawałek natury, który nigdy nie wychodzi z mody. Niech drewno gra pierwsze skrzypce we wnętrzu – solidnie, naturalnie i z charakterem.
Żródła:
*Rocznik Statystyczny Leśnictwa 2022r. Warszawa – Białystok. GUS
Foto: Tom Kurek, Inna.house, Egyp Museum, Envato
