Pamiętacie nadmorski dom Diane Keaton z „Lepiej późno niż później” („Something’s Gotta Give” 2003)? Albo Meryl Streep z „To skomplikowane” („It’s Complicated” 2009)? Są takie wnętrza, do których chce się wracać. I jeśli się im dobrze przyjrzeć to okazuje się, że w tych zapraszających domach jest nie tylko dużo światła i przytulnych bibelotów. Sposobem na to, by dobrze czuć się we wnętrzu jest użycie drewna, które ma już swoją historię.
Jak pielęgnować drewno, by zachwycało przez dekady?
Oto kilka podpowiedzi.
- Systematyczna pielęgnacja drewnianych mebli podstawą utrzymania ich idealnego stanu
- Domowe sposoby czyszczenia mebli
- Ogólne wskazówki dotyczące konserwacji i pielęgnacji mebli drewnianych
- Czym czyścić meble drewniane lakierowane
- Regularna pielęgnacja
- Meble olejowane
- Czym czyścić drewniane meble olejowane
- Czym odświeżyć olejowane meble z drewna
- Pielęgnacja mebli z drewna dębowego
- Czyszczenie drewnianych mebli – podsumowanie
Systematyczna pielęgnacja drewnianych mebli podstawą utrzymania ich idealnego stanu
Regularne czyszczenie i pielęgnacja pomaga zachować niezachwianą urodę mebli z drewna i przedłużyć ich żywotność. I wcale nie jest trudno utrzymać elegancką satynę lub fakturę drewna, albo piękny połysk jego powierzchni. Ale choć podstawowe zasady są jednakowe dla wszystkich produktów z drewna to na początku dobrze jest wiedzieć, czy sprawa dotyczy czyszczenia mebli olejowanych lub woskowanych, mebli lakierowanych, czy może wykończonych politurą.
Bez względu na to, czy zajmujemy się powierzchnią mebli czy schodów lub podłóg i czy są one wykończone lakierem czy inną substancją to należy regularnie usuwać z nich kurz. Jego nagromadzenie w zakamarkach w połączeniu z kumulowaniem się wilgoci może wkrótce ułatwić infekcję pleśni, co w przypadku każdego materiału jest już dużym kłopotem.
Do mniejszych powierzchni może wystarczyć sucha szmatka lub lub minimalnie zwilżona w ciepłej wodzie ściereczka – i to wcale niekoniecznie taka prosto ze sklepu. Pocięty na kawałki T-shirt , ot- zwyczajny, bawełniany, stary – czyli taki, który już wyzbył się luźnych, pozostawiających ślad włókienek – będzie lepszy niż kupny, bo skuteczny, a ekologiczny.
Trzeba przy tym uważać na środki czyszczące – najlepiej używać ich jak najmniej i delikatnie, chyba że zostały zalecone przez sprzedawcę lub profesjonalnego konserwatora zabytków.
Domowe sposoby czyszczenia mebli
Czy sprawdzają się domowe sposoby i środki do usuwania zabrudzeń z mebli drewnianych, w rodzaju octu, soku z cytryny lub sody oczyszczonej? Trudne pytanie. Gdy kiedyś spytałam o przeczytany w starym poradniku sposób na usuwanie plam z atramentu z politury z użyciem … piwa*, szefowie firmy zajmującej się w Inna.house konserwacją mebli zabytkowych, panowie Jacek i Bartek, odpowiedzieli mi zgodnie, że „dozwolone jest wszystko, pod warunkiem, że nie zaszkodzi”.
To oznacza, że domowe sposoby mogą być skuteczne, ale ważne jest, aby przed użyciem jakiegokolwiek środka, przetestować go na małej powierzchni, zawsze bardzo ostrożnie i sprawdzając preparat najpierw na niewidocznym fragmencie mebla, aby uniknąć uszkodzeń. Nawiasem mówiąc z aprobatą odnieśli się wówczas do sposobu usuwania plam z atramentu na politurze, bazującego na 10% roztworze kwasu szczawiowego.
Ogólne wskazówki dotyczące konserwacji i pielęgnacji mebli drewnianych
Najważniejsza sprawą jest zapobieganie kłopotom. Ochrona mebli drewnianych przed wilgocią, gorącymi naczyniami i uszkodzeniami mechanicznymi jest bazą dla ich długowieczności.
Zasady profilaktyki i czyszczenia mebli drewnianych sprzyjające utrzymaniu drewna w idealnej formie
- Najlepiej utrzymywać w pomieszczeniu z drewnianym wyposażeniem wilgotność od 40% do 60%.
- Światło słoneczne może powodować blaknięcie kolorów lub zmianę ich odcienia. Aby zapobiec zmianom, nie należy wystawiać mebli na bezpośrednie działanie promieni słonecznych, a przedmioty znajdujące się na drewnianych meblach od czasu do czasu przesuwać.
- Należy unikać narażania na ekstremalne warunki, na przykład nie umieszczać drewnianych mebli w pobliżu źródeł ciepła, zwłaszcza kominków.
- Należy natychmiast usunąć wszelkie rozlane płyny aby zapobiec zabrudzeniu. Od czasu do czasu przenoś przedmioty takie jak doniczki, wazony itp. również po to, by upewnić się, że nadmiar wody lub wilgoci został natychmiast wytarty do sucha, aby zapobiec pozostawianiu śladów na powierzchni.
- Podczas czyszczenia powierzchni zawsze należy pracować w kierunku słojów drewna
- By zapobiec powstaniu śladów po gorącej patelni na drewnianym stole warto używać podkładek. Z kolei szklanki i butelki wyjęte z lodówki i postawione na politurowany mebel mogą spowodować powstanie kłopotliwych plam z wody skraplającej się na zimniej powierzchni – podstawka lub podkładka zminimalizuje ryzyko.
- Nie należy ciągnąć mebli po drewnianej podłodze, bo może to spowodować zarysowanie powierzchni. Zawsze podnoś meble podczas przeprowadzki.
Czym czyścić meble drewniane lakierowane
Chociaż dzięki lakierowaniu na powierzchni elementów drewnianych powstaje trwała powłoka ochronna, to rozlane płyny należy natychmiast usuwać.
Regularna pielęgnacja
Do regularnego odkurzania używaj suchej szmatki. Do czyszczenia lub w przypadku rozlania użyj wilgotnej szmatki i naturalnego mydła szarego lub z oleju lnianego. Wytrzyj w kierunku słojów. Nie używaj mydła zawierającego skoncentrowane detergenty ani inne chemikalia. Oczywiste jest też, że lakierowanych mebli nie wolno traktować mocnymi środkami, ponieważ mogą one wejść w reakcję i zniszczyć lakier. Zakazane są choćby środki dedykowane do łazienek.
Osusz mebel miękką, czystą szmatką, aby zapobiec plamieniu.
Jeśli delikatnie zarysujesz lakier możesz spróbować wypolerować go polerką samochodową. Jeśli zdarzy się, że lakierowana powłoka zostanie poważnie zarysowana, po pomoc zwróć się do doświadczonego stolarza specjalizującego się w pracy z litym drewnem i fornirami lub do pracowni konserwacji mebli.
Meble olejowane
Regularna konserwacja mebli drewnianych, w tym olejowanie lub woskowanie, może pomóc w utrzymaniu ich powierzchni w dobrym stanie. Woskowanie (głównym komponentem jest wtedy wosk pszczeli ) lub olejowanie należy powtarzać zwykle co kilka miesięcy. Jeśli nie ma pewności czy trzeba je wykonać, można zrobić tzw. „test kropli wody”. Powierzchnia mebli jest zabezpieczona jeśli wylana odrobina wody zbija się w małe kropelki. Jeżeli krople łatwo się rozlewają i wsiąkają w powierzchnię to znaczy, że warto wykonać impregnację.
Jeśli w niezbyt dokładnie zaimpregnowane drewno wsiąknie nieco wody to zwykle nic złego się nie stanie, bo w stosunkowo krótkim czasie woda odparuje i wówczas można wykonać porządną impregnację. Jednak na długie nasiąkanie wodą nie należy drewna narażać, bo zwiększa to niebezpieczeństwo wypaczania się, nad którym nie da się zapanować.
Czym czyścić drewniane meble olejowane
Meble olejowane najlepiej czyścić roztworem mydła na bazie oleju lnianego lub mydła czarnego (Savon Noir). Jak w każdym przypadku, najpierw należy wykonać próbę na małym i niewidocznym fragmencie mebla. Po myciu ściereczką ledwie zwilżoną roztworem mydła, całą powierzchnię należy przetrzeć szmatką zwilżoną samą wodą, a następnie od razu wytrzeć do sucha.
Czy można użyć papieru ściernego
Żeby uniknąć trwałych uszkodzeń, zwłaszcza kiepsko zaimpregnowanego drewna nie należy narażać na zaplamienie. Choć – w przeciwieństwie do innych materiałów- drewnianą rzecz i wtedy zwykle da się naprawić. Drewniane powierzchnie łatwo bowiem szlifować choćby papierem ściernym na drewnianym klocku i w ten sposób usunąć substancję, która wniknęła głębiej. Potem trzeba drewno ponownie zaimpregnować olejem, a po plamie nie będzie śladu.
Czym odświeżyć olejowane meble z drewna
Żeby profilaktycznie odświeżyć powierzchnię drewna należy użyć oleju dedykowanego do drewna. Najlepiej by był to specjalistyczny olej do drewna, na przykład „Osmo”. W Inna.house polecamy także olej lniany.
Nie należy stosować zamienników w rodzaju lnianego oleju spożywczego, którego wartość dla diety wynika z zawartości odżywczych mikroelementów oraz cząsteczek białka. Jednak te, pożądanych dla diety, są niewskazanych dla drewna, ponieważ łatwo stałyby się podłożem dla glonów i pleśni.
Drewno politurowane – domowe metody czyszczenia mebli
Wykończone politurą meble są wyjątkowe, ponieważ od razu wskazują na szlachetny wiek. Technika politurowania znana jest od XVII w., a szczególnie często stosowana była w XIXw.. Polegała na powlekaniu powierzchni mebla spirytusowym roztworu szelaku, który nadawał im wysoki połysk i eksponował głębię koloru. Codzienna pielęgnacja polega tu na przecieraniu powierzchni minimalnie wilgotną ściereczką. To czym czyścić meble drewniane wykańczane politurą zależy od ustalenia rodzaju zabrudzenia.
Do miejscowego odświeżenia mebla politurowanego można spróbować użyć fusów po kawie i wcierać za pomocą korka. Albo samochodowej farby polerskiej. Ale zawsze najpierw skuteczność metody należy przetestować na małym i niewidocznym fragmencie. Jeśli na politurowanym drewnie pojawiły się ślady po gorących naczyniach, można spróbować przemyć je octem i posypać solą. Po mniej więcej godzinie usunąć sól i natrzeć plamę mieszaniną denaturatu i oleju lnianego (1:1).
Oczywiście najlepiej nie dopuścić do powstania plam. W razie poważniejszych kłopotów należy się zwrócić do pracowni konserwacji zabytków, która zna się na tym sposobie wykańczania powierzchni.
Pielęgnacja mebli z drewna dębowego
Meble dębowe są bardzo popularne, ale na szczęście nie wymagają specjalnych metod konserwacji. Chyba że przytrafi im się kontakt z żelazem. W kontakcie z żelazem garbniki zawarte w drewnie wchodzą w reakcję. Niezabezpieczona powierzchnia drewna dębowego przebarwia się wtedy na brzydki sino-czarny kolor, który czasem udaje się usunąć za pomocą silnych specjalistycznych środków lub szlifowania i ponownego zabezpieczenia powierzchni.
Czyszczenie drewnianych mebli – podsumowanie
Bez względu na to z czego wykonany jest mebel – z metalu, laminatu, kamienia, szkła czy plastiku, wymaga on pielęgnacji dedykowanej konkretnemu materiałowi. Tak samo jest z drewnem. Zasady są w jego przypadku całkiem zwyczajne:
- czyszczenie mebli drewnianych powinno odbywać się delikatnie, miękką ściereczką, bez użycia silnych detergentów, które mogą uszkodzić powierzchnię
- używanie suchej ściereczki lub minimalnie wilgotnej szmatki jest zalecane do usuwania kurzu i delikatnych zabrudzeń
- do usuwania zabrudzeń można przetestować lekki roztwór mydła z oleju lnianego lub mydła z oliwy z oliwek, czyli tzw. czarnego mydła (Savon Noir)
- w przypadku trudnych plam, można stosować specjalistyczne środki do czyszczenia drewna, ale zawsze przetestowane na małej, niewidocznej powierzchni.
A po sprzątaniu można się cieszyć przestrzenią co najmniej tak klimatyczną jak w filmach wymienionych na początku tego wpisu.
*Źródło: „Porady babuni” 1/2002 „Biblioteczka Pani Domu”
Zdjęcia: Envato
